Ճանապարհ դեպի հնագույն Խնձորեսկ

«Ճանապարհ դեպի հնագույն Խնձորեսկ»-ը մեծ ճամփորդություն է Հայաստանի հարավով, որը մեկ օրում միավորում է Արարատյան դաշտը, գինեգործական Վայոց ձորը, միջնադարյան Նորավանքը և Սյունիքի զարմանահրաշ քարանձավները։

Այս երթուղում պատմությունը աստիճանաբար փոխում է իր ձևերը՝ վանքերից և գինու ավանդույթներից մինչև մի ողջ բնակավայր, որը ստեղծվել է ժայռերի ու քարանձավների մեջ։

Առաջին կանգառը կլինի Խոր Վիրապը՝ Հայաստանի ամենահայտնի պատմական և հոգևոր վայրերից մեկը։

Եկեղեցական ավանդության համաձայն՝ հենց այստեղ Գրիգոր Լուսավորիչն անցկացրել է շուրջ 13 տարի խոր զնդանում։ Ազատվելուց հետո նա առանցքային դեր է խաղացել IV դարի սկզբին Հայաստանի կողմից քրիստոնեության ընդունման գործում։

Խոր Վիրապը գտնվում է Արարատ լեռան անմիջական հարևանությամբ։ Պարզ եղանակին այստեղից բացվում է երկրի ամենահանրահայտ տեսարաններից մեկը՝ հնագույն վանքը վեհաշուք Արարատի ֆոնին։

Այնուհետև կուղևորվենք Արենի՝ գինեգործական Վայոց ձորի սիրտը։ Այստեղ մեզ սպասում է գինու շրջայց և համտես։

Դուք կծանոթանաք հայկական գինեգործության ավանդույթներին, ավելին կիմանաք գինու արտադրության գործընթացի մասին և հնարավորություն կունենաք համտեսել տեղական գինիներ։

Արենիից հետո ճանապարհը կշարունակենք դեպի Նորավանք՝ որը գտնվում է Ամաղու կիրճի կարմիր ժայռերի մեջ։

Վանական համալիրը հատկապես ակտիվ զարգացել է XIII–XIV դարերում և սերտորեն կապված է Օրբելյանների իշխանական տան հետ։

Համալիրի գլխավոր տեսարժան վայրերից է երկհարկանի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը կապված է հայ ականավոր ճարտարապետ և քանդակագործ Մոմիկի անվան հետ։

Կարմիր ժայռերը, միջնադարյան ճարտարապետությունը և եկեղեցու արտաքին անսովոր սանդուղքը Նորավանքը դարձրել են Հայաստանի ամենաճանաչելի վանքերից մեկը։

Նորավանքից հետո մեզ սպասում է երկար, բայց շատ գեղեցիկ ճանապարհ դեպի Սյունիք։

Ճամփորդության գլխավոր կետը կլինի Հին Խնձորեսկը՝ պատմական քարանձավային բնակավայր, որը գտնվում է խոր կիրճերի և տարօրինակ ժայռային կազմավորումների մեջ։

Դարերի ընթացքում տեղի բնակիչներն օգտագործել են բնական և մարդու ձեռքով ստեղծված քարանձավները որպես բնակելի տարածքներ, տնտեսական շինություններ և թաքստոցներ։ Այստեղ ձևավորվել է մեծ բնակավայր՝ իր եկեղեցիներով, արահետներով և ժայռերի մեջ հյուսված կյանքով։

Հին Խնձորեսկով զբոսնելիս կարելի է տեսնել բազմաթիվ քարանձավներ և պատկերացնել, թե որքան անսովոր է եղել մարդկանց առօրյա կյանքն այս վայրում։

Երթուղու ամենատպավորիչ հատվածներից է Խնձորեսկի կախովի կամուրջը։

Կամուրջը ձգվում է խոր կիրճի վրայով և միացնում է նրա երկու կողմերը։ Նրանով քայլելը բացում է բոլորովին այլ տեսարան՝ ժայռերի, քարանձավների և շրջակա բնապատկերի վրա։

Հենց այստեղ առանձնապես լավ է զգացվում Խնձորեսկի մասշտաբը՝ ձեր առջև ոչ թե առանձին տեսարժան վայր է, այլ մի ողջ պատմական բնապատկեր, որտեղ մարդիկ դարեր շարունակ ապրել են ժայռերի մեջ։

Խնձորեսկն այցելելուց հետո վերադառնում ենք Երևան։

Մեկ օրում երթուղին մեզ տանում է Արարատի ստորոտից՝ գինու հովիտներով և Վայոց ձորի կարմիր ժայռերով, դեպի հնագույն Սյունիքի քարանձավներն ու կիրճերը։

«Ճանապարհ դեպի հնագույն Խնձորեսկ»-ը կհամապատասխանի այն ճամփորդներին, ովքեր ցանկանում են տեսնել անսովոր Հայաստանը և պատրաստ են երկարատև էքսկուրսիայի։

Երթուղին հատկապես հետաքրքիր է պատմության, բնության, հնագույն ճարտարապետության, գինեգործության, անսովոր բնապատկերների և ոտքով զբոսանքների սիրահարներին։

Խնձորեսկում նախատեսված են իջվածքներ, բարձրացումներ և զբոսանք բնական ռելիեֆով, ուստի տուրը լավ է ընտրել նրանց, ովքեր իրենց հարմարավետ են զգում ակտիվ քայլքի ընթացքում։

Այս ճամփորդությունը նրանց համար է, ովքեր ցանկանում են մեկ օրում անցնել մեծ ճանապարհ՝ Արարատից մինչև Սյունիքի ամենաանսովոր պատմական բնակավայրերից մեկը։